Evde Dil Gelişimini Destekleyen 6 Oyun

Çocuğunun dil gelişimini desteklemek için özel bir malzemeye ya da saatlerce masa başı çalışmaya gerek yok. Evde, günlük hayatın içinde oynadığın basit oyunlar; dinleme, kelime öğrenme ve kendini ifade etme becerilerini her gün biraz daha güçlendirir.

Çocuklar en iyi eğlenirken ve sevdikleri bir yetişkinle birlikteyken öğrenir. Bu yazıda evde kolayca oynayabileceğin 6 oyunu, nasıl oynanacağını ve oynarken nelere dikkat etmen gerektiğini bulacaksın.

Oyuna başlamadan önce

Oyunlardan önce, her oyunda işine yarayacak birkaç temel ilkeyi bilmek faydalı olur:

• Çocuğunun seviyesine in. Göz hizasında olmak, yüzünü ve ağzını görmesini kolaylaştırır. Bu, sesleri ve kelimeleri taklit etmesine yardım eder.
• Kısa ve net konuş. Uzun cümleler yerine "top geldi", "su ver" gibi kısa, anlaşılır ifadeler kullan.
• Bekle. Bir soru sorduğunda ya da bir şey söylediğinde cevap vermesi için birkaç saniye sessizce bekle. Bu bekleyiş, konuşmaya alan açar.
• Düzeltme, genişlet. "Abba" dediğinde "Hayır, araba" demek yerine "Evet, kırmızı araba" diyerek söylediğini bir adım ileri taşı.
• Kısa tut. 5-10 dakikalık keyifli bir oyun, zorla sürdürülen yarım saatten daha etkilidir. Sıkıldığını fark edersen oyunu bitir.

Evde oynayabileceğin 6 oyun

1. Zıp zıp tavşan

Nasıl oynanır: "Zıp zıp tavşan" diyerek birlikte zıplayın. Bir süre sonra cümleyi yarıda bırak: "Zıp zıp…" deyip bekle ve tamamlamasını bekle. Söyleyemezse sen tamamla ve oyuna devam et.

Dikkat et: Hareket ve ses birlikte olduğunda çocuklar kelimeyi daha kolay hatırlar. Tamamlayamadığında ısrar etme. Önemli olan baskı değil, tekrar ve eğlence.

2. Körebe

Nasıl oynanır: Gözlerini bir eşarpla kapat ve çocuğunu sesinden bulmaya çalış. "Neredesin?" diye sor, "Buradayım!" demesini teşvik et. Sonra rolleri değiştirin.

Dikkat et: Bu oyun dinleme ve sese yönelme becerisini destekler. Gözlerinin kapatılmasından rahatsız olursa zorlama; gözü açık, saklambaç gibi oynayabilirsin.

3. Torbada ne var?

Nasıl oynanır: Bir bez torbaya evden tanıdık nesneler koy: kaşık, top, oyuncak araba, çorap. Çocuğun elini sokup bir nesne çıkarsın. Çıkardığı nesnenin adını birlikte söyleyin ve onunla kısa bir şey yapın: "Kaşık! Ham ham yiyelim."

Dikkat et: Merak, konuşmanın en iyi motorudur. Nesneleri her seferinde değiştir. Torbaya elini sokmaktan çekiniyorsa nesneleri açık bir kutudan çıkararak başla.

4. Ben de, sen de (sıra alma oyunu)

Nasıl oynanır: Bir topu karşılıklı yuvarlayın. Her yuvarlayışta "Benim sıram", "Senin sıran" de. Bir süre sonra topu tutup bekle ve "ver" ya da "top" demesini bekle.

Dikkat et: Sıra alma, karşılıklı konuşmanın temelidir. Kelime yerine bir işaret ya da ses kullanırsa bunu da bir iletişim olarak kabul et ve karşılığını ver.

5. Taklit treni

Nasıl oynanır: Bir hayvan ya da araç sesiyle başla: "Hav hav", "Vın vın", "Çuf çuf". Çocuğun taklit etsin. Sonra lideri o olsun, sen onu taklit et.

Dikkat et: Hayvan ve araç sesleri, kelimelerden önce gelen kolay seslerdir ve çocuğa kendini başarılı hissettirir. Onun ürettiği sesleri taklit etmen, sesini duyduğunu ve önemsediğini gösterir.

6. Resimli hikâye

Nasıl oynanır: Resimli bir kitabı birlikte incele ama metni okumak zorunda değilsin. Resimleri göster ve sor: "Bu ne?", "Kedi ne yapıyor?". Daha büyük çocuklarla "Sonra ne oldu?" diyerek hikâyenin devamını uydurmayı dene.

Dikkat et: Sayfaları çocuğun çevirmesine izin ver; ilgisini çeken sayfada daha uzun kal. Her gün aynı kitabı istemesi normaldir, tekrar öğrenmeyi güçlendirir.

Ne zaman bir uzmana danışmalısın?

Her çocuk kendi hızında gelişir ve bazı çocuklar diğerlerinden daha geç konuşmaya başlar. Yine de aşağıdaki durumlardan birini fark edersen bir uzmana danışman iyi olur:

• Daha önce kullandığı kelimeleri ya da becerileri kaybetmeye başladıysa
• Adıyla seslendiğinde sık sık tepki vermiyorsa
• Göz teması kurmakta ya da istediği bir şeyi göstermekte zorlanıyorsa
• Yaşıtlarına göre belirgin şekilde daha az kelime kullanıyorsa
• Basit yönergeleri anlamakta zorlanıyorsa
• Ailesi dışındaki kişiler söylediklerini anlamakta çok zorlanıyorsa

Bu oyunlar gelişimi destekler, ancak tanı koymanın ya da bir uzman değerlendirmesinin yerine geçmez. Endişelerin varsa çocuk doktoruna ya da bir dil ve konuşma terapistine başvurmaktan çekinme. İşitme değerlendirmesi de bu sürecin önemli bir parçasıdır.

Çocuğuna özel bir rota

Bu oyunlar iyi bir başlangıç. Ama her çocuğun ihtiyacı farklıdır: Biri sıra almakta zorlanır, biri seslere hassastır, biri ise kelimeleri biliyor ama cümle kurmakta zorlanıyordur. Hangi oyunun, ne kadar ve nasıl oynanacağı çocuğuna göre değişir.

Gelişim Rotası'nda önce çocuğunu tanıyan bir profil oluşturuyorsun. Uzmanımız bu profile göre sana dil ve konuşma, özel eğitim, ergoterapi, psikoloji ve çocuk gelişimi alanlarında haftalık bir program hazırlıyor. Hafta sonunda verdiğin geri bildirimle bir sonraki haftanın programı yeniden şekilleniyor.

İlk 7 gün ücretsiz. Çocuğunun rotasını çizmeye başla